İ
İç(fiil)= Pi
İçmek için birşey istiyor musun? = Mange(y/s)a li diso te piye?
İçecekler = Pipen, Piben(eril), Pibase.
**İÇECEKLER **= Pijmataja
paji / pani – su
soko -meyvesuyu ** **
bjarja / bira – bira
rakıja – meyve likörü / brendi (bu içeceğin birçok çeşidi vardır)
**kvas **– çavdar ekmeği birası gibi.
votka – votka
tekila – tekila
iskin – likör
mol – şarap
thud – süt
kuborej – kefir
kavija – kahve (geleneksel olarak sade kahve)
kavija thudanca – sütlü kahve
kavija smetenjasa – kremalı kahve
čaj– çay
**čajo Rromano **– meyveli çay
čajo gadjikano / čajo pahojanca – buzlu çay
drab / čajo drab– şifalı bitki çayı .
čokolota tati – sıcak çikolata
** pop**,sota -soda (gerçekten soda bile içmiyoruz)
İçeri = Andre
İçeri gir = Khuv andre,
İçeriden, İçinden = Andral
**İçin **= Ki,pe, pre, pala.
İçinde, Kapalı = Andre, ade.
içki(İyi bir brendi şişesi, bir dizi altın parçasıyla bir fulara sarılmış.) =Pliashka
**İçmek **= Pibas, pijel, Pi-, pe-.
İçmek için neyin var? = So isi pibase/a?
İftira etmek = Kalyarel
İ**htiyaç = Valyani. **
Neye ihtiyacın var? = So valyani tu(k/ç)e?
Yardıma ihtiyacım var = Maye valyani pomoç
İğne(olta) = Sav maçhenki(eril)
İğne =i suv
İğnenin gittiği yere ip de gider = Kay zhala i suv shay zhala wi o thav
İğne/Enjeksiyon = Sav(dişil)
İğrenç, Tiksindirici = Cungalo
İki = Duy
İki defa = Duyvar, Duvar.
İki tekerlekli hafif araba = Taliga
İkinci = Duydo
İkisi de = Duycene,Liduy,Soldu
İkiz = Cameya, Binak.
İkna edici = Paçavno
İlaç = Drab
İle = …sa, du….
**İlemek **= Mutrel
İlk, ön = anglUNo
İltihaplanmış = Pumbalo
**İman **= Paçapen
İmkân = Şaipen(eril)
İmza = Samnatural(dişil)
İmzalamak = Semnosarel
İnanmak = Paçal/Paçando=**Mümin ,**te Pat’al
İncexKalın=SanoxThulo
İnceltmek = Sanvarel
İncir = Geli(dişil)
İnek(dana) = Guruv, Gurumni
İnmek = Gulyol
**İnsan **= Cona,Mamuş(eril), Manuşikano
İnsan(kadın) = Manuşni, Cuvli(dişil)
İnsanlar, Halk = Ecene, Le manuşya – (çoğul, nötr) *** ***/(çoğul, eril),Manush.
**İnsanlık **= Manuşipen(eril)
İp = Şelo(eril), Thav.
İğnenin gittiği yere ip de gider = Kay zhala(Cala) i suv shay zhala(Cala) wi o thav
İp atlama = Şeloğulipmske(eril)
İpek = Panri(dişil), kejžja, Kish, Kiş. İpek’den = phanrrUNo
İplik = Tav(eril)
İptal etmek = Nİcobado
İse = Po
İrin = Pumb(dişil)
İsim = Alav, Nav(eril)
İsmin nedir?=Toro(Tori) alav so isi? So’i tjiro nav? Sar bušos/bushos tu? Sar čo anav? Sar vikineja tu? So tutt’s lav? (British Romany)
İsmim-m(dişil)-…dir. = Me Hi yum nom o(eril)-…., Muri alav isi e(dişil)….. Miro nav si o …. Me bušov/bushov … Me sem … Me sim … Mandi’s lav … (British Romany)
İsim Tamlaması:
- Eril isimler, isim tamlamasında “-esko/i/e” eklerini kullanır.
Çocuğun evi (eril nesne) = O çavoresko kher Çocuğun kız kardeşi (dişil nesne) = Oçavoreski phey
Çocuğun eşyaları (çoğul nesne) = O chavoreske bukiya 2. Dişil isimler, isim tamlamasında** “-ako/i/e”** eklerini kullanır.
Kızın evi = E çeyyako kher
Kızın ablası = E çeyyaki phey
Kızın eşyaları = E çejyake bukiya 3. Çoğul isimler, isim tamlamasında “-engo/i/e” eklerini kullanır.
Çocukların evi = Le çavoyengo kher
Çocukların kız kardeşi = Le çavoryengi phey
Çocukların eşyaları = Le çavoryenge bukiya
*** Onun ve benim ayakkabım* – Leski thaj muri papuchi
**İsim yapma eki **= -pen
**Soyut isim işaretleyici **= -mos
Ödünç sözcükler için eril sonek = -os
-lik,-başlık = -pen, -ben
İsmin halleri : i-hali-O…, e-hali :KO…., de– hali:E….este,….e, ** den** – hali : E……astar, …..dar, ….al
İstediler = Mangine
İstedim = Mangom
İstemedi = Na mangas
İstemediler = Na mangine
İstemek = Mang, Mangel, khamal. Güneş nasıl **isterse **gölge öyle gider. =O ushalin zhala sar o kam **mangela **
**Sana arkadaşımı tanıştırmak istiyorum **= Khamav ke malaces miro/miri amal/amalin
Sonra ne yapmak istiyorsun? = So mange(y/s)a te kere podosna?
Bir tavuk istiyorum = Ekh **** kahy’n** * mangav*
Bir osuruk istiyorum =Ekh kha’an mangav
içecek birşey İster misin? = Mangey/sa li diso te piye?
Yiyecek birşey*** ister misin*?** = Mangey/sa li diso te ha?
**İstihbarat teşkilatı **=Chordane
İstiyor = Mangela
İstiyorum = Mangeva (Daha fazla istiyorum. = Mangava pana.)
Sen istiyorsun/ istiyor musun? = Mangesa /?
İş =Buti
İşaret, İz, işaretleme/yol işareti = Semno(eril), Şpera.
İşaret Zamirleri : Bu, Şu, O = Adiya(Kava,Akava, Kadava), Kakiya(Kova,Kodova), Kadiya, Oda/i.,Bunlar, Şunlar, Onlar = Adala, Kakala, Kadala
İşemek =Xin
İşim = Mubuti
İşitmek, Duymak = te şunel
itaat etmek, onurlandırmk,** saygı duymak** = Barerav, Pakiv, dav pakiv.
itmek =dabel Yeni vagonun tekweine bir **itme *verirsin = Das dab ka i roata le neve vurdoneski (yeni evli hanelere * bir başlangıç sağlamak için)
İyelik(Sahiplik) Ekleri: Eril isimler, bir nesneye sahipken “-esko/i/e” sonlarını kullanır Dişil isimler, bir nesneye sahipken “-ako/i/e” sonlarını kullanır. Çoğul isimler, bir nesneye sahipken “-engo/i/e” sonlarını kullanır
***Örneğin: *** Oğlan – **O chavoro **
Oğlanın evi – O chavor-esko kher
Kız – E chej Kızın kız kardeşi – E chej-jaki phe j Çocuklar – Le chavorja Çocukların eşyaları – Le chavor-jenge bukija
İyelik Zamirleri: *** Örnekler:***
Benim – Muro/i/Mure Benim evim (eril nesne). – ***Muro kher. ***
**Senin – Tjiro/i/e ** Kız kardeşin. – Tjiri phej .
Onun(eril/dişil) – Lesko/i/e /** Lako/i/e** Onun eşyaları –*** Leske bukija.***/ Lake bukija(Dşl)
**Bizim – Amaro/i/e ** Bizim evimiz – *** Amaro kher ***
Sizin (çoğul) – Tumaro/i/e Sizin kız kardeşiniz – Tumari phej
Onların – Lengo/i/e Onların eşyaları – Lenge bukija.
İyi = Laço, Şuji, Kushti, Mishto.
İyi akşamlar = Laçi tumari rat, Laçi tiyri rat. Şukar rat, La(ç/ş)i ratj,Lachhi tjiri rat,Lačhi či jrat.
İyi filir = Şuji idea
İyi geceler = Lokhi rat, La(ç/ş)i ratji.
İyi günler = Laço dives. Şukar dive.
İyi şanslar = But baht, But baxt tuke, T’aves baxtalo (>er.), T’aves baxtali (>dişil).
İyi Tatiller = T’aves shukar djes baro! (tkl.), T’aven shukar djes baro! (çğl.)
İyi yıllar = Bahtalo nevo Berş,Baxtalo Nevo Berš.
İyi yolculuklar! = Baxtalo dromu!
Hareketsiz duran bir ineği sağmak daha kolaydır(iyidir.) =May mishto les o thud katar i gurumni kai tordjol
İyi, Güzel = Şukar
İyiler = Laçe
İyileşmek = Saslarel,Sastarel
İyilik = Laçhipen
İyiyim =Laçi
**İz **= Vurma(dişil)
İz kalır/bırakır = vurma mekela