D

Da, De ; Hemde = Vi

Dağlar = Stanki

Daha = May, Po,Komi.

Daha çok,** fazla** = Pana

Daha yavaş = Po Pahari

**Daha sonra **= Podosna

Daha çabuk, hızlı = May sigo

Dakika = minuto,perco.

Dakikalar =minutja, perce.

Saat, yedi **otuz **= **7:30 – **efta chasurja thaj trijanda minutja 

Dokuz, yirmi beş = 9:25 – ina thaj bishupandzh 

Dalak = Ratvalo buko

Damak =Talay, Taloj (nesnel)

Damat, Enişte, Güvey = (Zh)camutro (erril), Kirvi.

Damlamak = Piçal

**Dana güveç **= Xabe

**Dans etmek **= Khelel, Kelavel.

Dans ettirmek =kheleVel

Danscı = Kelno (erril), Kelni (dişil)

Dar X Geniş = Tank X Buxlo

Darbe = Dab

Dava = Suro(erril)

**Davranmak **= İnkerdyol

Dayak yemek = Te mardel

Dayı = Kako

**Dayım **=MoKak.

**Dede **= Papu, Papo (erril)

Defa, Kere = Var

**Defol **= Ca katar

Değer = Molipen (erril)

Değerli olmak = Mol

**Değer vermek **= molınar

Değil,Yapılmaması gereken şey = Ma

Değil…ama = chi…de

Değirmen = Siav (erril)

Değnek, Sopa = Koshter

Deli,** çılgın** = Dinlo,Dinilo,Dilo, Dile(çğl).

Delik = Kater,khiv

Deli etmek = Dilyarel

Delikanlı =Chiavala

**Delilik **= Dilimata

** Bir deli ok deliye ve  birçok deli de deliliğe sebep olur**. =Jekh dilo kerel but dile*** hai*** but dile keren dilimata

Delmek , Delik açmak = Pusavel

Denak, söylemek, konuşmak = te phenel, te waker.

**Demir **= Sastrin , Trast (erril)

Demirden yapılmış = Sastruno

…..Den beri =hat, kana, dekana

Den, dan = Kuri, star.

Deneme = Zumavipen (erril)

**Denemek **= Zumavel

Deniz = Deryav,Dariav.

Denizcilik, Ayırmak = Palecido

Denizcilik ile ilgili = Uzho

Deniz kızı(Su tıhu) =Nivasi

Deniz yıldızı = Deryavakiçeğrain

Depresyon, Karabulut = Maruçh (erril)

Dere = Lenyorri (dişil)

Deri, Gizlemek = Morthi (dişil), Mortsi.

Deri(insan) = Çipa

Derin = Ğor * *Desteklemek = Daral (dah-raf)

Beni destekliyorsun=Tu darasa tMan. (dah-raf)

Dışarı = Avri, Avriyal.

Dışarı çıkalım = Hayde ka ca avriyal

Dışarı atmak = chudel

Dışkı = Gunoi

Diğeri, öbürü = Kokiya

Diğerleri, Öbürleri = Kokala

Diken = Kanro

Dikiş = Kuvel, Sivipen, Suvipen, Sivdipen (nesnel)

Dikiş Dikmek = Sivel , Suvel

Dil = Çip,Çib,Cheeb.

Dilek = Manglin (dişil)

Dilemek = ?

Dilim = Miçip

Diller = Eçiba

Dilsiz = Lalorro

Dinle = Şun

(Dinle beni = Şun man)

Dinleme = Maşun

Dirsek = Kuni (dişil)

Diş = Dan,Dant

Dişler = Edanda

Dişlerle =dandencar Çocuk** dişlerle** doğmaz = O chavorro na biandola dandencar

Dişli = Dandvalo

Diz = Koç, Cheng.

Dizlerin üzerinde = ** **opre chengende

Doğmak = Biyandol

Doğru, gerçek = Dahno, Çaço,Tacho, Chachimos, Tachiben.

Doğu = O oriento O Doğudur ve Juliet güneştir. = O oriento si thai Juliet si o kham.

Doğum günü = Biyando dive, bijandimasko djes, bijando djes, rodendano

** Doğum günün kutlu olsun! – ** Lasho bijandimasko djes!, Lasho rodendano**!**, Baxtalo biyando dive.,

Doğum günün ne zaman? = Keda tano toklo biyando dive?

**Doğurmak **= Bianel

Dokuma, Örme = Kuyarel

Dokuzuncu = Eniado

Dokunmak = Çalavel Dokunmuş,Örme = Kuyarel

Dokuz = Eyna,Enia

Dolandırıcılık = Budjo(‘Çantayı değiştir’ olarak tercüme edilen bir* dolandırıcılık*)

Doldu = Perdas

Dolduruldu = Perdiyas

Doldular = Perdinine

Doldurmak = Perel

Dolmak = Perda

Dolu , Tam = Perdo

Dolu = Kukudi(dişil)

Dolu = Perdodişil)

**Domari **= Romancanın Asya lehçesi,

Domuz = Balo (erril)

Domuzcuk = Balano, Bodikano

Don = Soston (erril)

Donma = Marrunel

**Dost **= Dost, pajtaš.

Dost canlısı değilsin . = Bi* -pajtašne san* .

Pek arkadaş canlısı değilsin* * = T’aven ni -pajtašimos*** san* 

Doymuş = Çalyol,Çalo, Çaylo. (Tıka basa tokum = Çaylo sim.)

Döğmek = Çalavel

Dökmek = Çarel

Dökülmek = shordjel Kanım dökülsün = Te shordjol muro rat** **

Dördüncü = Ştardo

Dört = Ştar

Dövmek = Marel

Seni döverim = Mara tut

Dövmek (metal) = Chokesarav

Dövülmek = Te mard’ol

Dudak = Vuşt (nesnel), Uşt (nesnel)

Dul = Pivlo (erril) , Pivlı (dişil)

Dur = Aço

Duracak = Kaçol

Durdurmayın = Maçeren

Durdurun = Açeren

**-durtmadan **= Vare-

Durmasın = Miniaçol

Durmayacak = Nakaçol

Durmaz = Naçela

Dursun = Meaçol

Durun = Açen

**Dut **=Mura,Muri.

Duvar = Barrang (erril)

Duy = Şun

Duyar= Şunla

Duydu = Şundas

**Duydular, Dinlediler **= Şunde

Duydum = Şundom

Duymadı = Naşundas

Duymadım = Na şundom

**Duymak **=Te Şunel

Duymaz = Na şunla

Duyulmadı = Na şundiyas

**Düğme, buton **= Kocho, Koço.

Düğün, şenlik,** parti**.** **= Abiav, abijav, bijav, amnjav, ebav.

Düğünler = Ebiyava

Sünnet düğünü = Sunet biaf

Düğün düzenlemeleri = Tumnimos

Dün= İç, erati.

Dün ne yatın? = So kerdan erati?

**Dün akşam **= Porati

Dünür,Kayın ebeveyn = (X)ganarnik (erril),Xanamik.

Dünya = Luma, Lumia (erril), Sundal (dişil)

Dürüst = Pativalo, Pacivalo

Dürüstlük, Şeref, Onur = Patir, Paciv (dişil)

Düşman = Düşmayo, doshman(Farsça).

**Düşmek **= Perel

Düşünce = Goti, Mand (erril)

DüzXEğri = vortaXbango